Δικτατορία 1967-1974: Αναμνήσεις και Αναλύσεις (3ο μέρος)

Τις πταίει για το πραξικόπημα και τη δικτατορία 1967-1974;

Πολυπαραγοντική η απάντηση και όχι απλή.

Ας δούμε εν συντομία τις θεωρίες που καταγράφει ο Σπύρος Σακελλαρόπουλος (επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου) στο βιβλίο του  Τα αίτια του απριλιανού πραξικοπήματος, (1998, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη).

1. Aνδρέας Παπανδρέου και Γιάννης Κάτρης

Τονίζουν τον πρωταρχικό ρόλο των Αμερικανών στις εξελίξεις που ευνοούσαν το "κατεστημένο" δηλαδή ένα κύκλο συνασπισμένων συμφερόντων που τον αποτελούσαν το παλάτι, οι Αμερικανοί, η στρατιωτική ηγεσία, οι ανώτερες δημοσιοϋπαλληλικές βαθμίδες, οι διορισμένες ηγεσίες των εργατικών ενώσεων και αγροτικών συνεταιρισμών, όλες οι πανεπιστημιακές βαθμίδες, μερικοί βιομήχανοι, κάποιοι τραπεζίτες, πολλοί κερδοσκόποι μεσίτες ακινήτων και έμποροι και, τέλος, πολλές ξένες εταιρείες που είχαν εδραιωθεί στην Ελλάδα. Όλος αυτός ο κόσμος προσπαθεί να αποτρέψει την επερχόμενη νίκη της Ένωσης Κέντρου στις εκλογές του Μαΐου 1967. Φοβούνται ότι η Ένωση Κέντρου θα πάρει μέτρα εκδημοκρατισμού και κοινωνικής δικαιοσύνης υπό την πίεση του πεζοδρομίου, δηλαδή όλων των εργαζομένων και των νεολαίων που πολιτοποιηθήκαν και ριζοσπαστικοποιηθήκαν στους αγώνες εναντίον της "Αποστασίας".  Ο καθοριστικός ρόλος των Αμερικανών και ειδικά της CIA επισημαίνεται και από τους δυο συγγραφείς καθώς τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Μεσόγειο, την Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ευρώπη είναι μεγάλα.

2. ΚΚΕ

 Στην απόφαση της 11ης ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ενιαίου ακόμη ΚΚΕ επισημαίνεται ότι οι πιο ξενόδουλοι κύκλοι της ελληνικής ολιγαρχίας ευθύνονται για το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Το ΚΚΕ θεωρούσε ότι η επικράτηση των πραξικοπηματιών είχε σχέση με "την άμεση υποστήριξη του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και των ξένων μονοπωλίων, ιδιαίτερα των αμερικανικών." Διπλός στόχος της δικτατορίας ήταν από τη μια η ήττα του δημοκρατικού κινήματος και η ΝΑΤΟϊκή του "Κυπριακού προβλήματος και από την άλλη η κατοχύρωση των βάσεων του ΝΑΤΟ ως ορμητήριο για πολεμικές επιχειρήσεις στα Βαλκάνια και στην Ανατολή και η εγκαθίδρυση δικτατορικών καθεστώτων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και η παρεμπόδιση των κινημάτων συνεργασίας των ευρωπαϊκών λαών. Μολονότι η θεωρία του ΚΚΕ είχε πολλά κοινά στοιχεία με αυτή των Παπανδρέου και Κάτρη, όσον αφορά το ρόλο του αμερικάνικου παράγοντα, διαφοροποιείται από αυτήν στο βαθμό που θεωρεί ότι μόνο το ΚΚΕ κι οι δυνάμεις της αριστεράς ήταν συνεπείς στον αγώνα για τη δημοκρατία και τα λαϊκά συμφέροντα και όχι οι συμβιβαστικές πολιτικές δυνάμεις του Κέντρου.

3. ΝΙΚΟΣ ΨΥΡΟΥΚΗΣ

  Ο ιστορικός Ν. Ψυρούκης θεωρούσε ότι από το 1961, αλλά κυρίως από το 1965 η μονοπωλιακή ελληνική αστική τάξη άρχισε να αμφισβητεί το σύστημα της αμερικανοκρατίας. Η αμερικανοκρατία αναγκάζεται να παρέμβει.  Το πραξικόπημα ήταν "η απάντηση των ΗΠΑ στην κρίση του καθεστώτος της αμερικανοκρατίας".

Συνεχίζεται....

Θανάσης Τσακίρης

Comments

Popular posts from this blog

Την Τρίτη, 21/3/2017 o Ν. Σερβετάς στην εκπομπή ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ για Σουηδια και Νορβηγία

Αντίο Τρύφωνα!

«Συλλαμβάνοντας το κεφάλαιο ως αξία εν κινήσει» Διάλεξη του David Harvey, διακεκριμένος καθηγητής Ανθρωπολογίας και Γεωγραφίας-Δευτέρα 20 Μαρτίου, ώρα 19:00